اندازه گيري مقاومت ويژه خاک

مقدمه :

جهت اندازه گيري مقاومت ويژه خاک روشهاي مختلفي وجود دارد . متداولترين آن روش چهار نقطه اي ونر مي باشد. دليل عمده متداول بودن اين روش اينست که مي توان بدون نياز به کوبيدن الکترود در اعماق زياد با تغيير در فواصل آنها به مقاومت ويژه در آن اعماق دسترسي پيدا کرد.

در اين روش براي اندازه گيري مقاومت ويژه خاک به يک دستگاه ارت سنج چهار سيمه و چهار الکترود کوچک  که همگي در يک خط مستقيم ، در فواصل مساوي a ،  در چهار سوراخ کوچک با عمق b دفن مي گردند ، نياز مي باشد. توسط دو الکترود پيراموني که الکترود جريان ناميده مي شوند جريان I  به خاک تزريق شده و توسط دو الکترود داخلي ولتاژ V اندازه گيري مي شود.با تقسيم مقدار ولتاژ بدست آمده بر جريان تزريق شده مقدار مقاومت R حاصل مي گردد.

آرایش الکترودها در روش ونر

با استفاده از رابطه زير مقدار مقاومت ويژه  قابل محاسبه مي باشد:

 

دکتر فرانک ونر که تئوري حاکم بر اين روش را ارائه نموده است نشان داد که اگر عمق الکترودها b نسبت به فاصله بين آنها a کوچک باشد ، در آنصورت مقدار مقاومت ويژه خاک از رابطه زير قابل محاسبه خواهد بود:

براي فواصل الکترودهاي کم ، جريان نزديک به سطح زمين جاري خواهد بود در حاليکه براي فواصل بيشتر جريان به عمق بيشتري نفوذ خواهد کرد لذا با تقريب قابل قبول مي توانيم فرض نماييم که مقدار مقاومت ويژه اندازه گيري شده براي فاصله الکترود a نشان دهنده مقدار مقاومت ويژه خاک در آن عمق خواهد بود.

مجموعه اي از اندازه گيري ها به ازاي فواصل مختلف الکترودها ، مجموعه اي از مقاومتها را حاصل خواهد نمود  که با ترسيم اين مقادير بر حسب فاصله ، نحوه تغييرات مقاومت ويژه خاک در لايه هاي محتلف نشان داده خواهد شد.توجه داشته باشيد که هرچه تعداد نقاط اندازه گيري بيشتر باشد ، تعيين مدل خاک (مدل يکنواخت ، دولايه يا چند لايه )با دقت بيشتر قابل انجام خواهد بود.بديهي است اندازه گيري در  نقاط بيشتر مستلزم زمان بيشتري خواهد بود.

 

اندازه گيري ها با فواصل حدود 0.5 الي 1 متر (عمق متداول دفن شبکه زمين)  بين الکترودها شروع شده و هربار به اين فاصله افزوده خواهد شد و اين اندازه گيري ها تا حدود 20 متر ادامه خواهد يافت .شايان ذکر است طول سيمهاي مربوط به دستگاه در حقيقت تعيين کننده فاصله بين الکتروها و باطبع عمق اندازه گيري ها خواهد بود.

شکل زیر پروفيل هاي پيشنهادي براي سطح تحت پوشش را نشان مي دهد.

در روش ونر شيوه انجام اندازه گيري ها در کل زمين تحت پوشش و پروفيلهاي مورد نظر به دو صورت مي باشد:

نکات حائز اهميت در اندازه گيري:

برچسب خورده, , , , ,

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *